Shloka 26
Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)
प्रभो! महामुनि शुकदेवने उनसे रहस्य और संग्रहसहित सम्पूर्ण वेदोंका, समूचे इतिहासका तथा राजशास्त्रका भी अध्ययन करके गुरुको दक्षिणा दे समावर्तन-संस्कारके पश्चात् घरको प्रस्थान किया ।।
bhīṣma uvāca | prabho! mahāmuniḥ śukadevaḥ tebhyaḥ rahasya-saha saṅgraha-sahitaṃ sampūrṇa-vedān, samūcam itihāsaṃ ca rājaśāstraṃ ca adhītya gurave dakṣiṇāṃ dattvā samāvartana-saṃskārānantarā gṛhaṃ prati prasthitaḥ || ugraṃ tapaḥ samārebhe brahmacārī samāhitaḥ | devatānām ṛṣīṇāṃ ca bālye 'pi sa mahātapāḥ | sammantraṇīyo mānyaś ca jñānena tapasā tathā ||
Bhīṣma nói: “Tâu Chúa thượng! Đại hiền triết Śukadeva, sau khi học nơi thầy toàn bộ Veda—kèm cả nghĩa huyền áo và bản yếu lược có hệ thống—lại học trọn kho tàng Itihāsa và khoa học trị quốc (rājaśāstra), đã dâng lễ phí cho thầy và, sau nghi thức tốt nghiệp (samāvartana), lên đường trở về nhà. Rồi, sống như một brahmacārin nghiêm trì giới luật, tâm ý chuyên nhất, ngài bắt đầu tu khổ hạnh khắc nghiệt. Dẫu còn thơ ấu, vị đại khổ hạnh ấy nhờ sức mạnh của tri kiến và tapas đã trở nên đáng tôn kính ngay cả đối với chư thiên và các ṛṣi—xứng đáng để được thỉnh vấn và đưa lời chỉ giáo.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True authority arises from disciplined learning and lived austerity: completing study with humility (honoring the guru and the graduation rite) and then practicing concentrated tapas makes one worthy of respect and capable of guiding others—even beyond one’s age.
Bhīṣma recounts Śukadeva’s formation: he finishes comprehensive scriptural and practical studies (Veda, Itihāsa, and rājaśāstra), pays the teacher’s fee, completes samāvartana, and then begins intense ascetic practice as a focused brahmacārin, becoming revered and consultable by gods and sages even in childhood.