Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 90
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
ब्रह्मास्यतो ब्राह्मणा: सम्प्रसूता बाहुभ्यां वै क्षत्रिया: सम्प्रसूता: । नाभ्यां वैश्या: पादतश्चापि शूद्रा: सर्वे वर्णा नान्यथा वेदितव्या:
brahmāsyato brāhmaṇāḥ samprasūtā bāhubhyāṁ vai kṣatriyāḥ samprasūtāḥ | nābhyāṁ vaiśyāḥ pādataścāpi śūdrāḥ sarve varṇā nānyathā veditavyāḥ ||
Yājñavalkya nói: Từ miệng của Phạm thiên (Brahmā) sinh ra các Bà-la-môn; từ đôi tay sinh ra các Sát-đế-lỵ; từ rốn sinh ra các Phệ-xá; và từ bàn chân sinh ra các Thủ-đà-la. Vì vậy, mọi giai tầng phải được hiểu như thế: không nên xem bất cứ giai tầng nào là tách rời khỏi Phạm, bởi tất cả đều phát sinh từ một nguồn thiêng liêng duy nhất ấy.
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse presents the traditional cosmological account of the four varṇas arising from Brahmā’s body and emphasizes an ethical conclusion: all varṇas share a single sacred origin and should not be regarded as essentially separate from Brahman.
In Śānti Parva’s instructional setting, Yājñavalkya is teaching about dharma and social order, explaining the origin and unity of the varṇas as part of a broader discourse on right understanding and conduct.