Shloka 77
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
यदा तु मन्यते5न्यो5हमन्य एष इति द्विज: । तदा स केवलीभूत: षड्विंशमनुपश्यति
yadā tu manyate 'nyo 'ham anya eṣa iti dvijaḥ | tadā sa kevalībhūtaḥ ṣaḍviṁśam anupaśyati ||
Nhưng khi một người “hai lần sinh” (dvija) khởi nghĩ: “Ta là một, còn cái kia là khác,” thì với cái nhìn cô lập ấy, người ấy chỉ thấy nguyên lý thứ hai mươi sáu—nhìn thực tại qua lăng kính phân ly, chứ không bằng tuệ giác bất nhị.
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse warns that the moment one fixes the thought “I am separate and the other is separate,” one’s vision becomes narrowed; such a person, isolated in a dualistic standpoint, apprehends reality only as a limited principle (the ‘twenty-sixth’), rather than as the deeper unity taught in liberation-oriented discourse.
In Śānti Parva’s philosophical instruction, Yājñavalkya explains how a seeker’s inner conception shapes perception: adopting the ‘I vs. other’ notion leads to a constrained, isolating view of the self and the world, contrasted with the liberating vision that transcends such division.