Shloka 74
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
न चतुर्विशको ग्राह्मो मनुजैज्ञनिदर्शिभि: । मत्स्यश्नोदकमन्वेति प्रवर्तेत प्रवर्तनात्
na caturviśako grāhyo manuṣyair jñāna-darśibhiḥ | matsyaḥ śn-udakam anveti pravarteta pravartanāt ||
Yājñavalkya nói: Người thật sự thấy bằng trí tuệ không nên nhận lấy prakṛti (tánh chất vật chất) làm Ngã. Như con cá vận động theo nước, nương theo nước mà đi, nhưng vẫn khác với nước; cũng vậy, con người khi cần hành động thì nên hành theo sự vận hành của tự nhiên, song tuyệt đối không được lầm tự nhiên là bản thể chân thật của mình.
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Do not identify the Self with prakṛti (the body-mind and guṇa-driven nature). One may act according to the conditions of nature, but inwardly remain established in the knowledge that the Self is distinct.
In Yājñavalkya’s instruction within the Śānti Parva’s mokṣa-oriented discourse, he uses an analogy—fish and water—to clarify how a wise person can live and act in the world without confusing worldly nature with one’s true identity.