Shloka 23
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
कर्तु शतपथं चेदमपूर्व च कृतं मया । यथाभिलषितं मार्ग तथा तच्चोपपादितम्
kartuḥ śatapathaṃ cedam apūrvaṃ ca kṛtaṃ mayā | yathābhilaṣitaṃ mārgaṃ tathā tac copapāditam, nareśvara! tadantaraṃ mayā bījarūpaṃ praṇavaṃ ca sarasvatī-devīṃ ca sammukhaṃ kṛtvā bhagavat sūryasya kṛpayā śatapathasya racanām ārabdhā | etam apūrva-granthaṃ ca pūrṇaṃ kṛtavān asmi | yaś ca mokṣa-mārgo mama abhīṣṭaḥ sa api bhalībhānti sampāditaḥ ||
Yājñavalkya nói: “Ôi đức vua, ta đã soạn nên bộ Śatapatha chưa từng có ấy, và cũng đã trình bày—đúng như điều ta mong muốn—con đường dẫn bước về phía trước. Rồi, lấy Praṇava ‘Oṃ’ làm hạt giống và đặt Sarasvatī trước mặt, nhờ ân sủng của Mặt Trời tôn quý, ta khởi soạn Śatapatha. Nay ta đã hoàn tất trước tác phi thường này, và cũng đã viên mãn con đường giải thoát mà ta hằng cầu.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Spiritual knowledge is to be properly established and completed through disciplined composition/teaching, grounded in sacred sound (Oṃ), guided speech and learning (Sarasvatī), and sustained by divine grace (Sūrya). The verse links scholarship and liberation: a true ‘path’ is not merely conceived but responsibly ‘set forth’ and fulfilled toward mokṣa.
Yājñavalkya addresses a king and reports that he has composed an extraordinary work called the Śatapatha and has also articulated the liberation-path he intended. He describes beginning the work by invoking Oṃ and Sarasvatī and relying on the Sun’s grace, and he declares the text and his intended mokṣa-oriented undertaking complete.