Shloka 107
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
तथैव महतः स्थानमाहड्कारिकमेव च । अहड्कारात् परं चापि स्थानानि समवाप्नुयात्
tathaiva mahataḥ sthānam ahaṅkārikam eva ca | ahaṅkārāt paraṃ cāpi sthānāni samavāpnuyāt ||
Bhīṣma nói: “Cũng vậy, ai thờ phụng nguyên lý Mahat thì đạt đến cảnh giới Mahat; ai thờ phụng Ahaṅkāra thì đạt đến cảnh giới Ahaṅkāra. Nhưng người cầu đạo phải hướng đến những cảnh giới còn cao hơn cả Mahat và Ahaṅkāra—tinh tế và thù thắng hơn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Devotion or contemplation directed to a given cosmic principle yields the corresponding attainment (Mahat or Ahaṅkāra), but the aspirant should not stop there; one should seek what is higher than these—pointing toward the supreme liberation beyond all evolutes of Prakṛti.
In the Śānti Parva’s instruction on liberation and philosophical discernment, Bhīṣma explains graded spiritual attainments: worship of Mahat leads to Mahat, worship of Ahaṅkāra leads to Ahaṅkāra, yet the seeker is urged to pursue the higher goal beyond both.