Shloka 103
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
ददाति च नरश्रेष्ठ प्रतिगृह्लाति यच्च ह | ददात्यव्यक्त इत्येतत् प्रतिगृह्नाति तच्च वै
dadāti ca naraśreṣṭha pratigṛhṇāti yac ca ha | dadāty avyaktam ity etat pratigṛhṇāti tac ca vai ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc ưu tú trong loài người, bất cứ điều gì được cho và bất cứ điều gì được nhận—đều được nói là Vô Hiển. Chính Vô Hiển ấy cũng là kẻ tiếp nhận. Bậc trí tuyên xưng Brahman ấy là thường hằng và có năng lực thanh tẩy; vì vậy, khi biết Ngài, ngươi cũng được thanh tịnh. Trong bố thí, người cho, vật thí, sự tán đồng việc thí, và người nhận—kỳ thực đều là cùng một Thực Tại Tối Thượng vô hiển: chính Ngài ban cho, và chính Ngài thọ nhận.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a non-dual vision of ethical action: in true understanding, the giver, the gift, the act of giving (including approving it), and the receiver are not ultimately separate; all are the Unmanifest Supreme Reality (Brahman/Paramatman). Knowing this purifies the mind and elevates charity from mere transaction to spiritual realization.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhisthira on dharma after the war. Here he explains the inner metaphysical basis of dāna (charity), urging Yudhisthira to see the Supreme Reality as present in every role within the act of giving, thereby making the practice purifying and aligned with highest wisdom.