Shloka 6
Aśoka-śāstra: Nārada’s Instruction on the Cessation of Śoka
Grief
प्राणेन गन्धवहन नेत्राभ्यामग्निमेव च । भ्रूभ्यां चैवाश्विनौ देवा ललाटेन पितृनथ
prāṇena gandhavahanaṃ netrābhyām agnim eva ca | bhrūbhyāṃ caivāśvinau devā lalāṭena pitṝn atha ||
Yājñavalkya giảng về giáo lý linh hồn rời thân: nếu hơi thở sinh mệnh (prāṇa) thoát ra nơi mũi, người ấy đến với Vāyu—vị thần gió mang hương; nếu thoát qua đôi mắt, sẽ đạt đến Agni—thần Lửa; nếu thoát qua đôi mày, sẽ đi về với đôi thần Aśvin; và nếu thoát qua trán, sẽ đến cõi Pitṛs—các linh hồn tổ tiên. Lời dạy ấy đặt cái chết không như hỗn loạn, mà như một cuộc chuyển dịch có trật tự đạo lý, do những kênh vi tế và các đích đến thần linh tương ứng chi phối.
याज्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the point of exit of prāṇa at death corresponds to specific divine realms—Vāyu, Agni, the Aśvins, or the Pitṛs—presenting death as a structured transition governed by subtle physiology and cosmic order.
In Śānti Parva’s instructional setting, Yājñavalkya is expounding a doctrinal account of ‘utkrānti’ (departure of life-breath), mapping bodily exit-points to the deities or ancestral realm that the departing being is said to attain.