Shloka 5
नारद–शुक संवादः (Nārada–Śuka Dialogue): Tyāga, Saṃyama, and Vyakta–Avyakta Viveka
रुद्रप्रधानानपरान् विद्धि योगानरिंदम । तेनैव चाथ देहेन विचरन्ति दिशो दश
rudrapradhānān aparān viddhi yogān ariṃdama | tenaiva cātha dehena vicaranti diśo daśa śatrudamana nareśa ||
Yājñavalkya nói: “Hỡi bậc hàng phục kẻ thù, hãy biết các pháp môn yoga này là tối thượng, vì ‘Rudra’—ở đây nghĩa là khí lực sinh mệnh (prāṇa)—là nguyên lý chủ đạo của chúng. Khi chính prāṇa ấy được chế ngự, các hành giả yoga, ngay với thân này, được nói là có thể tự do du hành khắp mười phương. Lời dạy nhấn mạnh sự tự trị nội tâm: làm chủ chính mình là nền tảng của tự do phi thường.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that yogic practice is fundamentally prāṇa-centered (called ‘Rudra’ here), and that mastery over prāṇa is the key to mastery over oneself; extraordinary capacities are presented as consequences of inner control rather than as the primary goal.
In the Śānti Parva’s instructional setting, the sage Yājñavalkya addresses a king, praising prāṇa-dominant yogas and describing the traditional claim that yogins who control prāṇa can roam freely in all ten directions while still embodied.