Shloka 10
ब्रह्मघोष-प्रवर्तनम्, अनध्याय-नियमः, वायु-मार्ग-वर्णनम्
Restoring Vedic Recitation, the Anadhyaya Rule, and the Taxonomy of Winds
उपेक्षत्वादनन्यत्वादभिमानाच्च केवलम् | मन्यन्ते यतय: सिद्धा अध्यात्मज्ञा गतज्वरा: । अनित्यं नित्यमव्यक्तं व्यक्तमेतद्धि शुश्रुम
upekṣatvād ananyatvād abhimānāc ca kevalam | manyante yatayaḥ siddhā adhyātmajñā gatajvarāḥ || anityaṁ nityam avyaktaṁ vyaktam etad dhi śuśruma ||
Yājñavalkya nói: “Vì Ngã chỉ đứng làm chứng (thản nhiên), vì là vô nhị, và vì chỉ do ngã chấp mà có kinh nghiệm khổ vui, nên các vị yati đã thành tựu—thông đạt nội học và dứt cơn nóng nảy của tâm—nói rằng Puruṣa là ‘chỉ thuần nhất’ (tinh khiết, không bị Prakṛti chạm đến). Thật ra, theo lời dạy của nội khoa, chúng ta đã nghe rằng nó là thường hằng và vô hiển; nhưng do liên hệ với Prakṛti, nó hiện ra như vô thường và hữu hiển.”
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The Self (puruṣa) is essentially eternal and unmanifest, a non-dual witness. The sense of undergoing pleasure and pain arises from abhimāna (ego-identification) and from seeming association with Prakṛti, which makes the unmanifest appear as manifest and the eternal appear as impermanent.
In the Śānti Parva’s philosophical instruction, Yājñavalkya explains how realized ascetics interpret the nature of the Self: they describe it as ‘pure/isolated’ due to its witnesshood and non-duality, while also accounting for worldly experience by pointing to ego and the Self’s apparent linkage with Nature.