Shloka 17
Śuka’s Nirveda: Vyāsa’s Admonition on Dharma, Impermanence, and ‘Imperishable Wealth’ (अक्षय-धन)
लीलयाल्पं यथा गात्रात् प्रमृज्यात् तु रज: पुमान् | बहुयत्नेन च महत् पापनिर्हरणं तथा
līlayā alpaṁ yathā gātrāt pramṛjyāt tu rajaḥ pumān | bahu-yatnena ca mahat pāpa-nirharaṇaṁ tathā ||
Bhīṣma nói: “Như người ta có thể dễ dàng phủi đi chút bụi bám trên thân, nhưng nếu bùn nhơ đóng dày thì phải gắng sức lớn mới tẩy sạch được; cũng vậy, tội nhỏ được trừ bằng nỗ lực nhỏ, còn tội lớn chỉ có thể tiêu trừ nhờ sự sám hối (prāyaścitta) lớn lao.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral purification should be proportionate: minor wrongdoing can be corrected with modest effort, but grave wrongdoing requires sustained, serious expiation and reform—like light dust versus deep grime on the body.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira through a practical simile, explaining how sins are removed according to their magnitude and the corresponding intensity of prāyaścitta.