Shloka 44
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
सांख्ययोगौ मया प्रोक्तौ शास्त्रद्धयनिदर्शनात् । यदेव शास्त्र सांख्योक्ते योगदर्शनमेव ततू
sāṅkhyayogau mayā proktau śāstrādhyayanidarśanāt | yad eva śāstraṃ sāṅkhyokte yogadarśanam eva tat ||
Vasiṣṭha nói: “Ta đã giảng Sāṅkhya và Yoga dựa trên việc học kinh điển và chỉ rõ ý chỉ của chúng. Nhưng kỳ thực, chính giáo lý được gọi là Sāṅkhya ấy cũng là kiến giải của Yoga—vì sở chứng và quả vị tối hậu của cả hai là một.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Although Sāṅkhya and Yoga are often presented as two distinct śāstras or methods, Vasiṣṭha asserts their essential unity: the true insight (darśana) and the final result they aim at are the same.
In Śānti Parva’s didactic setting, Vasiṣṭha is instructing by appealing to scriptural study, clarifying a potential confusion for the listener: the apparent division between Sāṅkhya and Yoga is largely pedagogical, not ultimately real.