Shloka 2
Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda
Aging and Death Cannot Be Overstepped
अविद्यामाहुरव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मि वै । सर्गप्रलयनिर्मुक्तां विद्यां वै पडचविंशक:
Vasiṣṭha uvāca: avidyām āhur avyaktam sarga-pralaya-dharmi vai | sarga-pralaya-nirmuktāṁ vidyāṁ vai pañcaviṁśakam ||
Vasiṣṭha nói: Các bậc hiền triết gọi cái vô hiển (prakṛti), vốn vận hành qua sự tạo thành và hoại diệt, là “vô minh”. Còn cái vượt ngoài tạo thành và hoại diệt—nguyên lý thứ hai mươi lăm, Đấng Tối Thượng (Puruṣa), Đại Ngã tối thượng, vượt lên trên hai mươi bốn tattva—thì được gọi là “tri kiến”.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Ignorance is identification with the unmanifest prakṛti that undergoes creation and dissolution; true knowledge is recognition of the twenty-fifth principle—the Puruṣa/Paramātman—transcending the changing cycle of sarga and pralaya.
In a didactic discourse within Śānti Parva, Vasiṣṭha instructs by defining ‘avidyā’ and ‘vidyā’ in Sāṅkhya terms, contrasting the changeful cosmic principle (avyakta/prakṛti) with the changeless Supreme Self beyond the twenty-four tattvas.