Shloka 27
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
अव्यक्तमाहु: प्रकृतिं परां प्रकृतिवादिन: । तस्मान्महत् समुत्पन्नं द्वितीयं राजसत्तम
avyaktam āhuḥ prakṛtiṁ parāṁ prakṛtivādinaḥ | tasmān mahat samutpannaṁ dvitīyaṁ rājasattama, nṛpaśreṣṭha |
Vasiṣṭha nói: “Những bậc luận về Prakṛti cho rằng Prakṛti tối thượng là ‘Vô hiển’ (Avyakta). Từ Vô hiển ấy phát sinh nguyên lý thứ hai, gọi là Đại nguyên lý (Mahat). Hỡi bậc vương giả tối thượng, đó là cách những người thông tri Prakṛti mô tả nguồn gốc của biến hiện đầu tiên.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse presents a Prakṛti-based cosmology: the highest Prakṛti is called the Unmanifest (avyakta), and from it emerges the next principle, Mahat (the Great), which functions as the first manifest evolute and a foundation for further creation.
In Śānti Parva’s philosophical instruction, Vasiṣṭha addresses a king and explains a doctrinal account of creation used by Prakṛti-theorists, identifying the Unmanifest as the source and Mahat as the subsequent principle that arises from it.