Shloka 10
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यो निवर्त्य मनसा शुचि: । दशद्वादशभिर्वापि चतुर्विशात् परं तत:
indriyāṇīndriyārthebhyo nivartya manasā śuciḥ | daśadvādaśabhir vāpi caturviśāt paraṃ tataḥ ||
Vasiṣṭha nói: “Khi tâm đã thanh tịnh, vị yogin trí tuệ phải thu các căn khỏi các đối tượng của chúng. Rồi nhờ những phép tu được truyền dạy như ‘mười’ và ‘mười hai’ (những cách thúc đẩy nội tâm), hãy hướng tự ngã không già—được bậc minh triết nhận là bản tính chân thật—vượt khỏi toàn thể hai mươi bốn nguyên lý (prakṛti và các biến hiện), mà tiến về Đấng Tối Thượng, Chân Ngã tối cao.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Purify the mind and practice sense-withdrawal; then use disciplined inner methods to turn awareness from prakṛti’s twenty-four principles toward the transcendent Puruṣa/Paramātman—i.e., move from sensory engagement to metaphysical realization.
In Śānti Parva’s instruction on liberation, Vasiṣṭha is teaching a yogic-śāstric method: restrain the senses, refine the mind, and contemplate the self as distinct from prakṛti, directing oneself toward the Supreme.