Shloka 54
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
अक्षर: क्षरमात्मानमबुद्धिस्त्वभिमन्यते
akṣaraḥ kṣaram ātmānam abuddhis tv abhimanyate |
Vasiṣṭha nói: Tự ngã bất hoại (akṣara) bị trí hiểu không biết phân biệt lầm nhận là hoại diệt (kṣara). Dẫu không tu khổ hạnh vẫn tưởng mình là kẻ khổ hạnh; dẫu chẳng đi đâu vẫn tưởng mình là kẻ lữ hành. Tuy không vướng mắc thế gian vẫn tự cho là người thế tục; tuy thật vô úy vẫn tự cho là sợ hãi. Vì thế, tuy là akṣara vẫn nghĩ mình là kṣara; tuy vượt ngoài tầm trí năng vẫn tự phụ là thông minh—đó là lỗi đạo đức sinh từ mê lầm về Tự ngã.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Misidentification is the root ethical and spiritual error: the imperishable Self is wrongly taken as perishable, leading to false self-images (ascetic, traveler, worldly, fearful) and pride in intellect even when the Self transcends intellect.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vasiṣṭha explains how delusion (abuddhi) makes one superimpose changing attributes onto the Self, producing contradictory self-conceptions and bondage in saṃsāra.