Shloka 40
अव्यक्त-गुण-पुरुषविवेकः | Avyakta, Guṇas, and Discrimination of Puruṣa
भविष्यति च मे दुःखं कृतेनेहाप्पनन्तकम् । महद् दुःखं हि मानुष्यं निरये चापि मज्जनम्
bhaviṣyati ca me duḥkhaṃ kṛteneha appanantakam | mahad duḥkhaṃ hi mānuṣyaṃ niraye cāpi majjanam ||
Vasiṣṭha nói: “Nếu ngay trong đời này ta làm điều ác, khổ đau vô tận sẽ đến với ta ngay tại đây. Thân phận làm người quả thật chất chứa đại khổ; và hơn thế nữa, quả báo của tội lỗi còn khiến người ta chìm đắm trong địa ngục.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Vasiṣṭha emphasizes karmic causality: wrongful actions generate suffering both in this life and, through their ripened results, in the afterlife (hell). The verse urges ethical restraint by highlighting the inevitability of consequences.
In Śānti Parva’s didactic setting, Vasiṣṭha speaks as a moral instructor, warning against sinful conduct by describing the double burden of pain—worldly misery compounded by post-mortem punishment.