Shloka 31
Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State
Yājñavalkya–Janaka
सयक्षभूतगन्धर्वे सकिन्नरमहोरगे । सचारणपिशाचे वै सदेवर्षिनिशाचरे
sa-yakṣa-bhūta-gandharve sa-kinnara-mahorage | sa-cāraṇa-piśāce vai sa-devarṣi-niśācare, naraśreṣṭha! trīṣu lokeṣu yāvanto deha-dhāriṇaḥ santi, teṣāṃ sarveṣāṃ dehaḥ eṣām eva tattvānāṃ samudāya iti draṣṭavyaḥ | yatra yatra mūrtimat padārthaḥ dṛśyate, tatra tatra eṣām eva tattvānāṃ darśanam bhavati ||
Vasiṣṭha nói: “Hỡi bậc nhất trong loài người, dù là dạ-xoa, quỷ thần (bhūta), càn-thát-bà, kinnaras, đại xà (nāga), ca-ra-na, piśāca, các thánh hiền của chư thiên, hay kẻ du hành trong đêm—thật vậy, trong mọi loài có thân ở ba cõi—thân phải được hiểu chẳng qua chỉ là một hợp thể của chính những thành phần căn bản ấy. Bất cứ hình tướng hữu hình nào hiện ra—dù là thần, người, a-tu-la, hay bất kỳ loài nào—ở khắp nơi chỉ thấy những thành phần ấy vận hành. Ý nghĩa đạo đức là làm lỏng sự kiêu mạn và ghét bỏ, khi nhận ra một nền tảng vật chất duy nhất nằm dưới mọi sự sống có thân.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
All embodied beings—divine, human, or otherwise—are constituted by the same fundamental tattvas; therefore the body is an aggregate of shared elements, a view meant to reduce pride, hatred, and caste/species-based contempt.
Vasiṣṭha instructs the listener (addressed as 'naraśreṣṭha') in a contemplative, Sāṅkhya-like analysis: he lists many classes of beings to emphasize that across the three worlds, every tangible form is built from the same constituents.