Shloka 80
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
युधिषछिर उवाच स्थानमुत्तममासाद्य भगवन्तं स्थिरव्रता: । आजन्ममरणं वा ते स्मरन्त्युत न वानघ
yudhiṣṭhira uvāca
sthānam uttamam āsādya bhagavantaṃ sthiravratāḥ |
ājanma-maraṇaṃ vā te smaranty uta na vānagha ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Hỡi bậc vô tội, sau khi đạt đến cảnh giới tối thượng và chứng đắc Đấng Chí Phúc, những bậc hiền triết kiên định ấy có nhớ—hay không nhớ—dòng đời của mình từ lúc sinh ra cho đến khi chết chăng? Xin hãy nói cho con biết sự thật của việc này đúng như nó là.”
युधिषछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a philosophical inquiry central to mokṣa-doctrine: whether realization of the supreme state and attainment of the Lord preserves or dissolves personal, biographical memory (from birth to death). It probes the nature of liberated consciousness—individual recollection versus transcendence of embodied identity.
In Śānti Parva’s instruction-setting, Yudhiṣṭhira respectfully questions the elder teacher (addressed as “blameless”) about the post-liberation condition of disciplined sages: after attaining the highest state and the Lord, do they still remember their worldly life-history or not?