Shloka 113
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
तेषां न तिर्यग्गमन हि दृष्टं नावग्गिति: पापकृताधिवास: । नवा प्रधाना अपि ते द्विजातयो ये ज्ञानमेतन्नपतेडनुरक्ता:
Teṣāṁ na tiryaggamanaṁ hi dṛṣṭaṁ nāvagatiḥ pāpakṛtādhivāsaḥ | Navā pradhānā api te dvijātayo ye jñānam etad anuraktāḥ, rājan ||
Bhīṣma nói: Trong những người một lòng gắn bó với tri kiến Sāṅkhya này, chưa từng thấy họ sau khi chết lại sa vào loài súc sinh. Họ cũng không gặp những cảnh giới đọa lạc như địa ngục, lại chẳng bị buộc phải sống giữa kẻ quen làm điều tội lỗi. Hỡi đại vương, dẫu họ không nổi danh về địa vị xã hội, những ‘nhị sinh’ gắn bó với tri kiến này mới thật là bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Devotion to Sāṅkhya/ātma-jñāna is presented as a decisive purifier: those attached to this knowledge do not fall into lower births or hellish destinies, and true brāhmaṇa-eminence is grounded in knowledge rather than mere social status.
In the Śānti Parva dialogue, Bhīṣma instructs King Yudhiṣṭhira on dharma and liberation. Here he emphasizes the spiritual consequence of Sāṅkhya knowledge, contrasting the fate of the wise with the downward paths associated with sinful conduct.