Shloka 58
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
परं हि तद् ब्रह्म महन्महात्मन् ब्रह्माणमीशं वरदं च विष्णुम् भवं च धर्म च षडाननं च यद् ब्रह्मपुत्रांश्व महानुभावान्
paraṁ hi tad brahma mahan-mahātman brahmāṇam īśaṁ varadaṁ ca viṣṇum bhavaṁ ca dharmaṁ ca ṣaḍānanaṁ ca yad brahma-putrāṁś ca mahānubhāvān
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc đại hồn, Phạm (Brahman) Tối thượng ấy quả thật là đỉnh cao. Nhờ sức mạnh yoga, một hiền giả đã viên thành, nếu muốn, có thể lập tức đạt giải thoát và chứng ngộ bản tính của Đấng Tối thượng. Hoặc cũng bằng sự tự tại ấy, người ấy có thể đến và nhập vào sự hiện diện của các quyền năng thần linh cao cả—Brahmā là Chúa tể, Viṣṇu ban ân, Bhava (Śiva), Dharma, và Ṣaḍānana (Kārttikeya), cùng các bậc con do ý sinh của Brahmā như các Sanaka. Nhưng lời dạy nhấn mạnh: thành tựu chân chính không phải để phô diễn thần lực; mục đích tối hậu là hòa nhập vào Brahman, còn mọi sở đắc khác chỉ là khả năng thứ yếu trong kỷ luật đạo đức của yoga.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse places liberation in Brahman as the highest goal; yogic powers may grant access to divine realms and beings, but these are secondary to mokṣa and should be governed by dharma and disciplined yoga.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on spiritual and ethical principles; here he describes the capacities of a yoga-perfected person—either attaining immediate liberation or, if he chooses, approaching and entering the spheres of major deities and exalted sages.