Shloka 53
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
योगमार्ग तथा55साद्य यः वक्रिद् व्रजते द्विज: । क्षेमेणोपरमेन्मार्गाद् बहुदोषो हि स स्मृतः
yogamārgaṃ tathā sādya yaḥ kaścid vrajate dvijaḥ | kṣemeṇoparamet mārgād bahudoṣo hi sa smṛtaḥ ||
Bhīṣma nói: “Đã nương tựa con đường Yoga, chỉ một người ‘sinh hai lần’ hiếm hoi mới có thể tiến bước trên đó; và dẫu vậy, người ấy cũng có thể rút lui khỏi con đường ấy một cách an toàn. Bởi con đường này được ghi nhớ là đầy dẫy khuyết nạn—muôn vàn gian lao và hiểm nguy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The yogic path is exceptionally demanding and perilous in practice; only a rare, well-qualified person can follow it successfully. The verse cautions against casual or premature adoption of Yoga without preparedness, emphasizing discernment and steadiness.
In Śānti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhīṣma continues a didactic discussion on dharma and spiritual disciplines, warning that the yogic route—though exalted—is difficult to traverse and is traditionally described as beset with many obstacles.