Shloka 36
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
सारथिश्न यथा युकत्वा सदश्चान् सुसमाहितः । देशमिष्टं नयत्याशु धन्विनं पुरुषर्षभ
sārathiś ca yathā yuktvā sad-aśvān susamāhitaḥ | deśam iṣṭaṃ nayaty āśu dhanvinaṃ puruṣarṣabha ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc trượng phu tối thượng! Như người đánh xe cảnh giác, đã thắng đúng những con ngựa tốt và giữ trọn sự chú tâm, mau chóng đưa chiến sĩ cầm cung đến nơi mong muốn; cũng vậy, vị yogin có tâm quy tụ một mũi trong các pháp dhāraṇā sẽ nhanh chóng đạt địa vị tối thượng—như mũi tên đã buông khỏi dây cung bay thẳng về đích.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Focused inner discipline leads swiftly to the highest goal: as a skilled charioteer reaches a destination by properly harnessing and controlling good horses, a yogin reaches the supreme state by properly gathering and directing the mind through dhāraṇā (concentration).
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he uses a martial image familiar to kings and warriors—charioteer, horses, archer, and target—to explain how attentive control and correct preparation in yoga carry a practitioner quickly to the intended spiritual end.