Shloka 12
अध्याय २९७ — श्रेयः, धृति, दान-नियमाः
Welfare, Steadfastness, and Norms of Giving
जब आयु समाप्त हो जाती है तभी देहधारी जीव पंचत्वको प्राप्त होता है। यह बिना कारणके भी हो जाता है और कभी विभिन्न कारणोंसे उपपादित होता है ।।
yadā āyuḥ samāptā bhavati tadā dehadhārī jīvaḥ pañcatvaṃ prāpnoti | etad akāraṇam api bhavati, kadācid vividha-kāraṇaiḥ upapāditam | tathā śarīraṃ bhavati dehād yena upapāditam | adhvānaṃ gatavaś cāyaṃ prāptaś cāyaṃ gṛhād gṛham | ye tu dehaṃ prāpya haṭhapūrvakaṃ tasya parityāgaṃ kurvanti, teṣāṃ pūrvavad eva yātanāmaya-śarīra-prāptir bhavati | te manuṣya-śarīraṃ mokṣa-sādhanam api prāpya ātmahatyā-kāraṇāt tasya lābhāt vañcitāḥ, gṛhād gṛhaṃ gacchato manuṣyasyeva dehād dehaṃ prāpya saṃsaranti |
Parāśara nói: “Khi thọ mạng đã định chấm dứt, hữu tình mang thân đi đến trạng thái của năm đại—tức cái chết. Điều ấy đôi khi xảy ra như không có nguyên nhân hiển lộ, và khi khác lại được giải thích là phát sinh từ nhiều nguyên nhân. Và một thân thể được tạo thành tùy theo nền tảng đã khiến nó sinh khởi. Vì vậy, hữu tình này bị cuốn đi trên con đường luân hồi, đi từ nhà này sang nhà khác. Những kẻ đã có thân mà lại cưỡng bức lìa bỏ nó—bằng tự hủy hoại—lại nhận lấy một thân chịu khổ như trước. Dẫu đã được thân người, phương tiện của giải thoát, họ vẫn bị tước mất lợi ích ấy bởi hành vi tự sát; như người chuyển từ nhà này sang nhà khác, họ chuyển từ thân này sang thân khác.”
पराशर उवाच
Educational Q&A
Death occurs when lifespan is exhausted, and the human body is a rare means for liberation; therefore forcibly abandoning the body (ātmahatyā) leads not to freedom but to continued transmigration and the attainment of a painful embodiment.
Parāśara is instructing about the mechanics and ethics of death and rebirth: ordinary death follows the completion of lifespan, while self-inflicted death results in renewed suffering and continued movement from one ‘house’ (body) to another.