Shloka 4
जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
स तेषां गुणसंघात: शरीरं भरतर्षभ | सततं हि प्रलीयन्ते गुणास्ते प्रभवन्ति च,भरतश्रेष्ठ! प्राणियोंका शरीर उन्हीं पाँचों महाभूतोंका कार्यसमूह है। वे कार्यरूपमें परिणत भूतगण सदा लीन होते और प्रकट होते रहते हैं
sa teṣāṁ guṇasaṅghātaḥ śarīraṁ bharatarṣabha | satataṁ hi pralīyante guṇās te prabhavanti ca ||
Bhīṣma nói: “Hỡi bậc tráng sĩ của dòng Bharata, thân này chẳng qua chỉ là một khối hợp thành từ những thành phần ấy. Quả thật, các thành phần ấy luôn luôn tan rã và luôn luôn sinh khởi trở lại. Vì vậy, hãy hiểu đời sống hữu thân là một tiến trình không ngừng của kết tụ và tiêu tán, chớ lầm thân thể là một cái ngã bất biến.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The body is a temporary aggregate of material constituents that continually arise and dissolve; recognizing this supports detachment and clearer discernment of the self beyond bodily change.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhishma explains a philosophical view of embodiment: the body is formed from constituent elements and is perpetually undergoing dissolution and re-formation.