Shloka 139
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
मृत्यु: क्षुरश्व॒ कृत्यश्व पक्षोडपक्षक्षयंकर: । मेघकालो महादंष्ट: संवर्तकबलाहक:
mṛtyuḥ kṣuraśvaḥ kṛtyaśvaḥ pakṣoḍapakṣakṣayaṃkaraḥ | meghakālo mahādaṃṣṭaḥ saṃvartakabalāhakaḥ ||
Bhīṣma nói: “Tử thần như con ngựa sắc bén như lưỡi dao, như chiến mã ghê rợn bị thúc bởi bổn phận; nó đem diệt vong đến cho cả loài có cánh lẫn không cánh. Nó là mùa mây giông, nanh lớn, như đám mây tận thế tụ lại khi vũ trụ tan rã—không gì ngăn nổi, nuốt chửng, và vô tư.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Death (as Time) is irresistible and impartial, destroying all beings without distinction; therefore one should live with urgency and clarity, establishing oneself in dharma and right conduct before the inevitable end arrives.
In the Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma continues his discourse by portraying Death through powerful metaphors—razor-horse, storm-season, and the world-ending cloud—emphasizing the overwhelming, consuming nature of Kāla that overtakes every creature.