Shloka 135
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
प्राण: सत्त्वं रजश्नैव तमश्नाप्रमदस्तथा । प्राणो5पान: समानश्च उदानो व्यान एव च
prāṇaḥ sattvaṃ rajaś caiva tamaś cāpramadas tathā | prāṇo 'pānaḥ samānaś codāno vyāna eva ca ||
Bhishma nói: Ngài chính là hơi thở sinh mệnh; Ngài là ba phẩm tính của tự nhiên—sattva, rajas và tamas—và cũng là apramāda, trạng thái tỉnh thức và tự chế không buông lung. Ngài còn là các dòng khí lực trong thân: prāṇa, apāna, samāna, udāna và vyāna.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the Supreme is immanent in both the macrocosmic principles (the three guṇas) and the microcosmic operations (the five vital currents). Recognizing this leads to apramada—wakeful, disciplined living—as a direct expression of dharma and devotion.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs and praises the highest reality, describing it as identical with the forces that sustain embodied existence—breath, qualities of nature, and the internal vital functions—thereby framing spiritual knowledge as seeing the divine in life itself.