Shloka 133
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
होत्रं होता च होम्यं च हुतं चैव तथा प्रभु: । त्रिसौपर्ण तथा ब्रह्म यजुषां शतरुद्रियम्
hotraṁ hotā ca homyaṁ ca hutaṁ caiva tathā prabhuḥ | trisauparṇa tathā brahma yajuṣāṁ śatarudriyam ||
Bhishma nói: Chỉ riêng Ngài là hotra—chức phận tế tự; là hotā—vị tư tế dâng lễ; là homya—vật đáng được hiến tế; và là huta—lễ vật đã rưới vào lửa. Ngài cũng chính là Đấng Chủ Tể ban phát quả báo của nghi lễ. Những danh xưng Vệ-đà được nêu trong các thánh ca Tri-suparṇa, và trong phần Śatarudriya của Yajurveda, rốt ráo cũng đều là những tên gọi quy hướng về Ngài.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the entire sacrificial system—priestly roles, offerings, the act of offering, and the bestowal of results—ultimately rests in and points to the one supreme Lord. Therefore, ritual should be grounded in right understanding and devotion, not treated as an independent mechanism.
In the Śānti Parva’s instruction, Bhishma continues a theological exposition to Yudhiṣṭhira, identifying the deity addressed as the inner reality of Vedic ritual and as the referent of many Vedic epithets, including those in the Tri-suparṇa recitations and the Śatarudriya of the Yajurveda.