Shloka 303
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
देव्या मन्युव्यपोहार्थ हतो दक्षस्य वै क्रतु: । महेश्वरने उस पुरुषको आज्ञा दी--'वीर! तुम दक्षके यज्ञका नाश कर दो।' फिर तो भगवानके मुखसे निकले हुए उस सिंहके समान पराक्रमी एक ही वीरने पार्वतीदेवीके दुःख और क्रोधका निवारण करनेके लिये खेलही खेलमें प्रजापति दक्षके उस यज्ञका विध्वंस कर डाला
devyā manyuvyapohārthaṃ hato dakṣasya vai kratuḥ |
Để xua tan nỗi sầu và cơn phẫn nộ của Nữ Thần, lễ tế của Dakṣa đã bị phá hủy, khiến trật tự của Dharma bị đảo lộn. Theo mệnh lệnh của Maheśvara—“Hỡi dũng sĩ, hãy phá tan tế lễ của Dakṣa”—một vị anh hùng duy nhất, dũng mãnh như sư tử, sinh ra từ chính uy hiện của Đấng Tối Cao, đã ung dung như trò chơi mà quét sạch yajña của Prajāpati Dakṣa, nhằm làm nguôi lòng Pārvatī.
दक्ष उवाच
Educational Q&A
Ritual power (yajña/kratu) is not self-justifying: when pride, disrespect, or adharma corrupts a rite, it can be annulled even if outwardly Vedic. The episode also frames righteous restraint as the higher aim—destruction occurs to dispel the Goddess’s grief and wrath and to restore moral balance.
Dakṣa’s sacrifice is being destroyed on Śiva’s order. A single formidable warrior—described as lion-like and issuing from the Lord—devastates the yajña swiftly, ‘as if in play,’ specifically to remove Devī’s sorrow and anger and to punish the offense embodied in Dakṣa’s rite.