Shloka 3
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
वैशम्पायन उवाच पुरा हिमवतः पृष्े दक्षो वै यज्ञमाहरत् । गड़ाद्वारे शुभे देशे ऋषिसिद्धनिषेविते
vaiśampāyana uvāca | purā himavataḥ pṛṣṭhe dakṣo vai yajñam āharat | gaṅgādvāre śubhe deśe ṛṣi-siddha-niṣevite ||
Vaiśampāyana nói: “Thuở xưa, trên sườn dãy Hi-mã-lạp-sơn, Prajāpati Dakṣa đã cử hành một đại tế lễ. Nghi lễ ấy được tổ chức tại vùng đất cát tường Gaṅgādvāra, nơi các bậc hiền triết và những bậc thành tựu thường lui tới—một pháp đàn thiêng liêng, nơi bổn phận nghi lễ và hệ quả đạo lý của nó sẽ bày lộ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames yajña (ritual duty) within a sanctified setting, implying that actions—especially public, religious acts—carry ethical weight and consequences; sacred context heightens responsibility rather than replacing moral discernment.
Vaiśampāyana begins an episode by locating it in ancient time and sacred space: Dakṣa organizes a great sacrifice at Gaṅgādvāra near the Himālaya, a place associated with sages and siddhas, preparing the ground for the events connected with Dakṣa’s yajña.