Shloka 2
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
देव्या मन्युकृतं मत्वा क्रुद्धः सर्वात्मक: प्रभु: । प्रसादात् तस्य दक्षेण स यज्ञ: संधित: कथम् | एतद् वेदितुमिच्छेयं तन्मे ब्रूहि यथातथम्
devyā manyukṛtaṃ matvā kruddhaḥ sarvātmakaḥ prabhuḥ | prasādāt tasya dakṣeṇa sa yajñaḥ sandhitaḥ katham | etad veditum iccheyaṃ tan me brūhi yathātatham ||
Janamejaya nói: “Biết rằng Nữ Thần đã bị xúc phạm và đau buồn, Đấng Chúa Tể—bậc là Tự Ngã nội tại của muôn loài—liền nổi cơn thịnh nộ. Thế nhưng, cũng nhờ chính ân huệ khoan hòa của Ngài, làm sao tế lễ của Dakṣa lại được hoàn tất? Ta muốn biết rõ sự việc ấy; hãy kể cho ta đúng như những gì đã xảy ra.”
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between righteous anger at wrongdoing and the higher resolution through grace and reconciliation: even when cosmic order is disturbed by insult and exclusion, restoration becomes possible through divine favor and proper settlement.
Janamejaya asks how Dakṣa’s sacrificial rite could still be completed after Śiva, angered by the Goddess’s affront, rose in wrath—seeking a precise account of how the sacrifice was ultimately restored through Śiva’s appeased grace.