Shloka 49
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
Devanagari script
तस्मादुपावृत्य ततः क्रमेण सो5ग्रेण संतिष्ठति भूतसर्गम् । स सप्तकृत्वश्न परैति लोकान् संहारविक्षेपकृतप्रभाव:
Translation
Bhīṣma nói: Từ đó trở lại, rồi theo thứ lớp, người ấy đứng vững trong dòng sáng tạo của muôn loài với phẩm chất ngày càng cao. Nhờ uy lực do những lần hoại diệt và tán khai (saṃhāra–vikṣepa) tạo nên, người ấy nhiều lần đi qua các cõi, trở nên có thế lực trong bảy thế giới và cư trú suốt một kalpa.
Word by Word
तस्मात्from that (state/condition)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
उपावृत्यhaving returned/withdrawn
उपावृत्य:
Karta
TypeVerb
Rootउप-आ-वृत्
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
ततःthen/from there
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
क्रमेणgradually/in due order
क्रमेण:
Karana
TypeNoun
Rootक्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्रेणby/with what is foremost; onward
अग्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootअग्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
संतिष्ठतिstands/abides; becomes established
संतिष्ठति:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-स्था
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
भूतसर्गम्the creation of beings
भूतसर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootभूतसर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसप्तकृत्वस्
परैतिgoes around/traverses; passes through
परैति:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-इ
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
लोकान्worlds/realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
संहारविक्षेपकृतप्रभावःone whose power is produced by dissolution and projection (withdrawal and emanation)
संहारविक्षेपकृतप्रभावः:
Karta
TypeNoun
Rootसंहार-विक्षेप-कृत-प्रभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes