Shloka 36
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
शतं सहस्राणि चतुर्दशेह परागतिर्जीवगणस्य दैत्य | आरोहणं तत्कृतमेव विद्धि स्थान तथा नि:सरणं च तेषाम्
śataṁ sahasrāṇi caturdaśeha parāgatir jīvagaṇasya daitya | ārohaṇaṁ tatkṛtam eva viddhi sthānaṁ tathā niḥsaraṇaṁ ca teṣām ||
Bhīṣma nói: “Hỡi Daitya, tổng số các nẻo luân hồi của muôn loài hữu tình ở đời này được tuyên bố là một triệu bốn trăm nghìn. Hãy biết rằng sự thăng lên các cõi cao cũng được thành tựu bởi chính mười bốn ‘khí cụ’ ấy; cũng vậy, việc an trú trong những địa vị nhất định và sự rời bỏ hay sa rơi khỏi những địa vị ấy đều nương vào chúng mà xảy ra. Vì thế phải hiểu rằng hướng đạo đức của các căn và các năng lực nội tâm–ngoại thân quyết định một hữu tình sẽ thăng, trụ hay đọa.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A being’s rise to higher states, stability in a given state, and fall from it are governed by the functioning and moral orientation of the fourteen instruments (five sense-organs, five action-organs, and the inner faculties such as mind and intellect). Hence ethical discipline of these faculties is decisive for one’s destiny.
In Bhīṣma’s instruction during the Śānti Parva, he addresses a Daitya-lord and explains a cosmological-ethical account of how living beings experience many kinds of destinies, emphasizing that these outcomes depend on the operation of the senses and inner faculties.