Shloka 14
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
रूप॑ गन्धो रस: स्पर्श: शब्दश्वैवाथ तद्गुणा: । इन्द्रियेरूपल भ्यन्ते पजचधा पड्च पञ्चभि:
rūpa-gandho rasaḥ sparśaḥ śabdaś caivātha tad-guṇāḥ | indriyai rūpalabhyante pañcadhā pañca pañcabhiḥ ||
Asita nói: “Sắc, hương, vị, xúc và thanh—đó là năm phẩm tính của cảm giác. Chúng được nắm bắt theo năm cách khác nhau bởi năm giác quan, bắt đầu từ mắt. Vì vậy, kinh nghiệm được cấu trúc bởi sự nhận biết có kỷ luật về cách mỗi giác quan nắm lấy đối tượng của mình—một điểm nhằm dẫn dắt sự phân biệt và tự chế trong việc theo đuổi dharma.”
असित उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that perception is organized through five senses, each grasping a specific sensory quality—form, smell, taste, touch, and sound. Recognizing this mapping supports viveka (discernment) and restraint, since ethical living depends on understanding how sense-contact generates experience and desire.
In Śānti Parva’s instructional discourse, Asita explains a philosophical account of perception: the five sensory qualities are known through the five senses (eye and the rest). This forms part of a broader teaching aimed at inner discipline and right understanding.