Shloka 12
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
चक्षुषी नासिकाकर्णो त्वक् जिद्वेति च पठचमी । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थानां ज्ञानानि कवयो विदु:
cakṣuṣī nāsikākarṇau tvak jihveti ca pañcamī | indriyāṇīndriyārthānāṃ jñānāni kavayo viduḥ ||
Asita nói: “Bậc học giả tuyên rằng năm cơ quan tri giác—hai mắt, mũi, hai tai, da, và làm cơ quan thứ năm là lưỡi—chính là phương tiện để con người nắm bắt các đối tượng tương ứng của chúng. Vì thế, người trí hiểu rằng nhận thức qua giác quan là cánh cửa để biết thế gian, và do đó cần được hiểu đúng và điều phục.”
असित उवाच
Educational Q&A
The verse identifies the five organs of knowledge (eyes, nose, ears, skin, tongue) as the instruments by which sense-objects are apprehended, implying that ethical life requires understanding and regulating sense-perception rather than being driven by it.
In Asita’s discourse in the Śānti Parva, he is explaining a classificatory teaching about the human faculties—specifically how knowledge of the external world arises through the senses—within a broader instruction on right understanding and self-mastery.