Shloka 10
Yudhiṣṭhira’s Remorse and Vyāsa’s Teaching on Impermanence (Śoka-nivāraṇa)
येन चोग्रायुधो राजा चक्रवर्ती दुरासद: । दग्धश्नास्त्रप्रतापेन स मया युधि घातित:
yena cogrāyudho rājā cakravartī durāsadaḥ | dagdhāśnās-tra-pratāpena sa mayā yudhi ghātitaḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: “Người mà bằng uy lực võ trận không gì cưỡng nổi đã thiêu đốt và khuất phục vua Ugrāyudha—vị Chuyển luân vương khó bề đánh bại—chính Người ấy ta đã khiến phải chết giữa chiến trường. Nhớ lại những chiến công ấy, lòng ta nặng trĩu hối hận: một anh hùng tầm vóc như vậy lại ngã xuống theo dòng xoáy của cuộc chiến này.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even when war is fought under the banner of dharma, its outcomes can burden the conscience. Yudhiṣṭhira highlights the moral weight of causing the death of a mighty person, underscoring that righteous ends do not erase the human cost of violence.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira reflects on the devastation of the Kurukṣetra war. Here he recalls a warrior renowned for overpowering the formidable emperor Ugrāyudha, and laments that he himself became the cause of that warrior’s death in battle.