Shloka 7

परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269

Devanagari script

अक्रुध्यन्तोडनसूयन्तो निरहडकारमत्सरा: । ज्ञाननिष्ठास्त्रिशुक्लाश्व सर्वभूतहिते रता:

Transliteration

akrudhyanto 'n asūyanto nirahaṅkāramatsarāḥ | jñānaniṣṭhās triśuklāśvāḥ sarvabhūtahite ratāḥ ||

Translation

Ca-tỳ-la nói: “Họ không buông theo cơn giận, cũng không sa vào thói soi lỗi hay ganh ghét. Lìa ngã mạn và đố kỵ, họ kiên trú trong việc cầu học tri kiến. Thanh tịnh ở ba phương diện—dòng sinh, hạnh kiểm và học vấn—họ luôn chuyên tâm vì lợi ích của mọi loài hữu tình.”

Word by Word

• अक्रुध्यन्तः: not getting angry
• अक्रुध्यन्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) / क्रुध्यत् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अनसूयन्तः: not finding fault; not censorious
• अनसूयन्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अन् + सूय् (धातु) / अनसूयत् (वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• निरहङ्कार: free from egoism
• निरहङ्कार: Karta
• Type: Adjective
• Root: निर् + अहङ्कार (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अमत्सराः: free from envy
• अमत्सराः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अ + मत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ज्ञाननिष्ठाः: steadfast in knowledge
• ज्ञाननिष्ठाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान + निष्ठा (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• त्रिशुक्लाश्वाः: having three ‘white horses’ (i.e., threefold purity: birth, conduct, learning)
• त्रिशुक्लाश्वाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: त्रि + शुक्ल + अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सर्वभूतहिते: in/for the welfare of all beings
• सर्वभूतहिते: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सर्व + भूत + हित (प्रातिपदिक)
• Form: Neuter, Locative, Singular

• रताः: engaged; devoted
• रताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: रम् (धातु) / रत (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

कपिल उवाच

Characters & Entities

• Kapila

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse defines the ethical and spiritual profile of the truly wise: they are free from anger, envy, ego, and jealousy; they are steady in the pursuit of liberating knowledge; and their purity expresses itself as active concern for the welfare of all beings.

What is happening in the narrative?

In the Śānti Parva’s instructional setting, Kapila is describing the qualities of elevated seekers/knowers. Rather than recounting an external event, the passage functions as a normative description of the conduct and inner disposition that mark those established in knowledge and dharma.