Shloka 38
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
कपिल उवाच शरीरपक्ति: कर्माणि ज्ञानं तु परमा गति: । कषाये कर्मभि: पक्वे रसज्ञाने च तिष्ठति
kapila uvāca: śarīrapaktiḥ karmāṇi jñānaṃ tu paramā gatiḥ | kaṣāye karmabhiḥ pakve rasajñāne ca tiṣṭhati ||
Kapila nói: “Hành nghiệp như việc ‘nấu chín’ thân này—thanh lọc cả phần thô lẫn phần vi tế—nhưng tri kiến chân thật mới là cứu cánh tối thượng. Khi nhờ hành trì có kỷ luật mà những cấu uế của tâm như dục vọng và chấp thủ bị thiêu rụi, con người an trú trong ‘hương vị’ của tri kiến chứng ngộ.”
कपिल उवाच
Educational Q&A
Karma (disciplined action) functions as a purifier that matures the embodied person by burning mental impurities (kaṣāya such as attachment and passion), but the final and highest end is jñāna—direct, experiential knowledge—where one abides in the essence (rasa) of realization.
In the Śānti Parva’s instructional dialogue, the sage Kapila is expounding a graded path: actions and practices prepare and cleanse the seeker, and once inner defilements are exhausted, the seeker becomes established in realized knowledge, presented as the supreme destination.