Shloka 60
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
शास्त्रादपेतं पश्यन्ति बहवो व्यक्तमानिन: । शास्त्रदोषान् न पश्यन्ति शोचन्ति च यथा वयम् | इन्द्रियार्थाश्न भवतां समाना: सर्वजन्तुषु
śāstrād apetaṁ paśyanti bahavo vyaktamāninaḥ | śāstradoṣān na paśyanti śocanti ca yathā vayam | indriyārthāś ca bhavatāṁ samānāḥ sarvajantuṣu ||
Kapila nói: Nhiều kẻ, kiêu hãnh vì chỉ nương vào điều hiển lộ trước giác quan, quay lưng với śāstra và chỉ chăm nhìn cõi đời này. Họ không thấy những lỗi lầm mà śāstra chỉ ra; nương tựa các quan điểm phi Veda, họ cũng sầu khổ như chúng ta sầu khổ. Còn các đối tượng của giác quan: sức tác động của chúng đối với ông cũng như đối với mọi loài; ngay cả bậc trí vẫn gặp “cánh đồng của các giác quan”, chỉ là phải biết phân biệt cho đúng.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila warns that those who rely only on what is directly perceptible (the ‘manifest’) and turn away from śāstra fail to notice the deeper defects of worldly life; as a result they fall into grief. Even the wise experience sense-objects like all beings, but wisdom lies in discernment and non-enslavement to them.
In the Śānti Parva’s instructional dialogue, Kapila is delivering a philosophical-ethical critique of non-scriptural, purely sense-based outlooks. He contrasts śāstra-guided insight with worldly empiricism and explains why attachment to sense-objects leads to sorrow, even though sense experience itself is common to all creatures.