Shloka 29
मोक्षोपाय-निर्णयः
Determination of the Means to Liberation
आत्मैवादौ नियन्तव्यो दुष्कृतं संनियच्छता । दण्डयेच्च महादण्डैरपि बन्धूननन्तरान्
ātmaivādau niyantavyo duṣkṛtaṃ saṃniyacchatā | daṇḍayec ca mahādaṇḍair api bandhūn anantarān |
Humatsena nói: “Ai muốn ngăn chặn điều ác trước hết phải tự chế ngự chính mình. Sau đó, dù những người thân cận nhất có phạm tội, cũng phải trừng phạt họ—thậm chí bằng những hình phạt nghiêm khắc nhất—để tội lỗi bị chặn đứng và công lý vẫn giữ được sự vô tư.”
हुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
A ruler who wants to curb sin must begin with self-discipline; only then can he administer justice fairly. True governance requires impartial punishment—even of one’s own relatives—so that law is not weakened by attachment.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and kingship, Humat-sena states a principle of rāja-dharma: the king should first master himself and then enforce punishment without favoritism, including against close kin, to prevent the spread of wrongdoing.