Shloka 1
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
- इसी अध्यायमें पहले अदृश्य भूत-पिशाचोंके द्वारा उपर्युक्त वचन कहा गया है। यहाँ उसीको आकाशवाणी बतला रहे हैं। द्विषष्ट्यधिकद्विशततमो< ध्याय: जाजलि और तुलाधारका धर्मके विषयमें संवाद भीष्म उवाच इत्युक्त: स तदा तेन तुलाधारेण धीमता । प्रोवाच वचनं धीमान् जाजलिर्जपतां वर:,भीष्मजी कहते हैं--राजन्! उस समय बुद्धिमान तुलाधारके इस प्रकार कहनेपर जप करनेवालोंमें श्रेष्ठ मतिमान् जाजलिने यह बात कही
bhīṣma uvāca | ity uktaḥ sa tadā tena tulādhāreṇa dhīmatā | provāca vacanaṃ dhīmān jājalir japatāṃ varaḥ ||
Bhīṣma nói: “Tâu Đại vương, khi Tulādhāra, bậc trí giả, đã nói như vậy, thì Jājali—người sáng suốt, đứng đầu trong những ai chuyên tâm tụng niệm và khổ hạnh—đáp lại bằng những lời này. Câu chuyện chuyển sang cuộc đối thoại về dharma, nơi sự thấu hiểu đạo lý của một gia chủ khơi dậy lời đáp suy tư của một người xuất gia.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-discussion where ethical wisdom is not confined to ascetics: a householder (Tuladhara) can articulate profound moral insight, prompting the ascetic Jajali to respond thoughtfully. It introduces the theme that true dharma is measured by conduct and discernment, not merely by outward status.
Bhishma narrates to the king that after Tuladhara’s statement, Jajali—renowned for japa—replies. This verse functions as a transition into Jajali’s response within the Jajali–Tuladhara dialogue on dharma.