Shloka 46
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
इस प्रकार दीर्घकालके पश्चात् वे वाराणसी पुरीमें जा पहुँचे, वहाँ उन्होंने तुलाधारको सौदा बेचते देखा ।।
evaṃ prakāreṇa dīrghakālasya paścāt te vārāṇasī-purīṃ gatvā prāpuḥ; tatra te tulādhāraṃ vaṇijaṃ kraya-vikrayair jīvanaṃ nirvahantaṃ dadarśuḥ. so 'pi dṛṣṭvaiva taṃ vipram āyāntaṃ bhāṇḍajīvanaḥ samutthāya susaṃhṛṣṭaḥ svāgatena abhyapūjayat.
Sau một thời gian dài, họ đến thành Vārāṇasī. Ở đó, họ thấy Tulādhāra, một thương nhân sống bằng việc mua bán hàng hóa. Vừa trông thấy vị brāhmaṇa đang tiến đến, Tulādhāra—dẫu mưu sinh bằng thương nghiệp—liền đứng dậy ngay, lòng hân hoan, và kính cẩn đón tiếp bằng lời chào nồng hậu. Câu chuyện nhấn mạnh rằng dharma chân thật không nằm ở nhãn hiệu giai tầng, mà ở hạnh kiểm: khiêm cung, hiếu khách, và lòng tôn kính người đáng kính có thể rực sáng ngay giữa đời sống gia cư và chốn chợ búa.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is validated by conduct: even a merchant living by trade can embody righteousness through humility, prompt respect, and sincere hospitality toward the worthy.
After a long interval, the travelers arrive in Vārāṇasī and see Tulādhāra engaged in commerce; noticing a brāhmaṇa approaching, Tulādhāra immediately rises, rejoices, and welcomes him with honor.