Shloka 25
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
सर्व प्रियाभ्युपगतं धर्ममाहुर्मनीषिण: । पश्यैतं लक्षणोद्देशं धर्माधर्मे युधिछ्ठिर
sarva-priyābhyupagataṁ dharmam āhur manīṣiṇaḥ | paśyaitaṁ lakṣaṇoddeśaṁ dharmādharmayoḥ yudhiṣṭhira ||
Bhīṣma nói: “Bậc hiền trí tuyên rằng dharma là mọi điều đặt nền trên thiện ý và lòng thương yêu đối với tất cả. Hỡi Yudhiṣṭhira, hãy ghi nhận—đây là dấu hiệu ngắn gọn để phân biệt dharma và adharma: điều nào thuận với lòng nhân ái phổ quát là dharma; điều nào trái nghịch với nó là adharma.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified by universal benevolence: conduct that is affectionate, considerate, and beneficial toward all is dharma; its opposite is adharma.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira how to recognize dharma succinctly, offering a practical criterion for ethical judgment after the war.