Shloka 22
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
जो सामान्यतः सम्पूर्ण भूतों और भौतिक गुणोंका त्याग कर देता है, उस मुनिका दुःख उसी प्रकार सुखपूर्वक अनायास नष्ट हो जाता है, जैसे सूर्योदयसे अन्धकार ।।
yaḥ sāmānyataḥ sampūrṇaṃ bhūtānāṃ bhautikaguṇānāṃ ca tyāgaṃ karoti, tasya muneḥ duḥkhaṃ tathā sukhapūrvakam anāyāsena naśyati yathā sūryodayād andhakāram. tamatikrāntakarmāṇam atikrāntaguṇakṣayam | brāhmaṇaṃ viṣayāśśliṣṭaṃ jarāmṛtyū na vindataḥ ||
Vyāsa nói: “Khi một bậc hiền giả, theo cách bao quát và trọn vẹn, buông bỏ sự chấp trước đối với mọi loài và các phẩm tính vật chất (guṇa), nỗi sầu của người ấy tan đi nhẹ nhàng, không gắng sức—như bóng tối biến mất lúc bình minh. Người đã vượt khỏi sự thúc bách của nghiệp, làm cạn quyền lực của các guṇa, là bậc tri Brahman chân thật, không vướng mắc nơi cảnh trần; người ấy không bị tuổi già và cái chết bắt kịp.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Suffering ends naturally when one relinquishes attachment to beings and material qualities; the Brahman-knower who is free from clinging to sense-objects and has transcended karma and the guṇas is not spiritually bound by aging and death.
In Śānti Parva’s instruction on liberation, Vyāsa explains to the listener that renunciation and inner detachment lead to effortless dissolution of sorrow, using the sunrise-darkness image, and he characterizes the liberated knower as beyond karma, guṇas, and sense-attachment.