Shloka 14
मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā
विशोको निर्मम: शान्त: प्रसन्नात्मा विमत्सर: | षड्भिल॑क्षणवानेतै: समग्र: पुनरेष्यति
viśoko nirmamaḥ śāntaḥ prasannātmā vimatsaraḥ | ṣaḍbhir lakṣaṇavān etaiḥ samagraḥ punar eṣyati ||
Vyāsa nói: “Không sầu khổ, không chấp thủ, an tịnh, nội tâm trong sáng hoan hỷ, không ganh ghét, và biết tri túc—được đầy đủ sáu dấu hiệu ấy, con người trở nên viên mãn, đạt sự thỏa mãn tối thượng, trở về với tính toàn vẹn nhờ tri kiến giải thoát.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Liberation-oriented wholeness arises from cultivating six inner virtues: freedom from grief, non-possessiveness, tranquility, clarity/cheerfulness of mind, and absence of envy (with the verse presenting these as defining marks of a spiritually complete person).
In the instruction-heavy Shānti Parva, Vyāsa states a concise criterion for spiritual maturity: a person recognized by these inner qualities becomes ‘samagra’—integrated and fulfilled—moving toward the highest end (mokṣa) through knowledge and inner discipline.