Shloka 3
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
श्रूयतां पुत्र भद्रं ते सर्वलोकाश्रमात्मनाम् | प्रेक्षापूर्व प्रवृत्तानां पुण्यदेशनिवासिनाम्
śrūyatāṃ putra bhadraṃ te sarvalokāśramātmanām | prekṣāpūrva-pravṛttānāṃ puṇyadeśa-nivāsinām ||
Bhīṣma nói: “Hãy lắng nghe, con trai ta; cầu phúc lành đến với con. Ta sẽ thuật về pháp (dharma) của các bậc hiền triết cư trú nơi rừng thẳm—những người mà tự thể đồng nhất với mọi thế giới và mọi giai đoạn đời sống; những người chỉ hành động sau khi đã suy xét kỹ, chuyên tâm vào các lời nguyện và kỷ luật, và an trú tại những miền đất thánh.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma introduces the ethical ideal of disciplined, reflective living: the dharma of forest-dwelling sages who undertake vows and restraints thoughtfully and reside in sacred places, embodying a universal outlook that integrates all stages of life.
In the Śānti Parva dialogue, Bhīṣma continues instructing the king (addressed as ‘son’) and announces that he will now explain the conduct and duties of forest-oriented ascetics/sages, setting the stage for a detailed exposition of vānaprastha/muni-dharma.