Shloka 19
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
तात प्रत्यक्षधर्माणस्तथा यायावरा गणा: । ऋषीणामुग्रतपसां धर्मनैपुणदर्शिनाम्
tāta pratyakṣa-dharmāṇas tathā yāyāvarā gaṇāḥ | ṛṣīṇām ugra-tapasāṃ dharma-naipuṇa-darśinām ||
Vyāsa nói: “Hỡi con yêu, lại có những đoàn du hành khổ hạnh gọi là Yāyāvara—những người mà dharma hiển lộ trực tiếp qua hạnh kiểm—các bậc hiền triết tu khổ hạnh dữ dội, nổi danh vì sự phân biện tinh tế trong đạo nghĩa.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
True dharma is not merely theoretical; it becomes ‘pratyakṣa’—directly visible—through disciplined conduct, austerity, and mature ethical discernment as exemplified by accomplished sages.
Vyāsa is describing the presence/character of ascetic groups and powerful sages—wandering renunciants and severe practitioners—highlighting their authority and insight in judging and embodying dharma within the Shānti Parva’s instructional setting.