Shloka 22
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
उत्तानाभ्यां च पाणिभ्यां पादावस्य मृदु स्पृशेत् । दक्षिणं दक्षिणेनैव सव्यं सब्येन पीडयेत्,दोनों हाथ फैलाकर अपने दाहिने हाथसे गुरुका दाहिना चरण और बायें हाथसे उनका बायाँ चरण धीरे-धीरे छूकर प्रणाम करे
uttānābhyāṃ ca pāṇibhyāṃ pādāv asya mṛdu spṛśet | dakṣiṇaṃ dakṣiṇenaiva savyaṃ savyena pīḍayet |
Vyāsa nói: Với hai tay dang ra, người ta nên nhẹ nhàng chạm vào chân của bậc thầy—tay phải ấn vào chân phải, tay trái ấn vào chân trái—như thế mà dâng lời đảnh lễ cung kính. Hành vi ấy dạy sự khiêm hạ có kỷ luật: lòng tôn kính không nằm ở phô trương, mà ở cách ứng xử cẩn trọng, không gây tổn hại, đúng phép tắc đối với vị guru.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Proper reverence is a form of dharma: one should salute the guru with humility and restraint—touching the feet gently and correctly (right with right, left with left), emphasizing respect without causing discomfort.
Vyāsa is describing the correct physical procedure for offering pranāma to a guru/elder: extending both hands, gently touching and lightly pressing the teacher’s feet in a symmetrical, orderly manner.