Shloka 10
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
शुक उवाच यदिदं वेदवचनं लोकवादे विरुध्यते । प्रमाणे वाप्रमाणे च विरुद्धे शास्त्रता कुत:
śuka uvāca yad idaṃ vedavacanaṃ lokavāde virudhyate | pramāṇe vāpramāṇe ca viruddhe śāstratā kutaḥ ||
Śuka thưa: “Thưa cha, giáo huấn Veda này, khi cân nhắc theo lẽ suy luận thường tình của thế gian, dường như tự mâu thuẫn. Nó nói hai điều: ‘hãy hành động’ và ‘hãy từ bỏ hành động’. Những lời ấy là thẩm quyền hay không? Và nếu là thẩm quyền, thì khi chúng đối nghịch nhau, làm sao có thể được chấp nhận là lời của śāstra? Làm sao cả hai cùng đúng một lúc? Con muốn nghe cho minh bạch—và xin cha cũng chỉ dạy: làm thế nào đạt giải thoát mà không rơi vào sự xung đột về hành động.”
शुक उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classic hermeneutic problem: the Veda appears to teach both engagement in action (pravṛtti) and withdrawal/renunciation (nivṛtti). Śuka asks how both can be authoritative despite seeming contradiction, and how liberation can be achieved without rejecting action in a way that conflicts with dharma.
Śuka, in dialogue with his father (traditionally Vyāsa), raises a philosophical doubt about the Veda’s mixed injunctions. He requests a resolution: whether the statements are pramāṇa, how they can be śāstra if mutually opposed, and the practical path to mokṣa that does not create a quarrel with the domain of karma.