Shloka 7
Adhyāya 241: Guṇa-sṛṣṭi, Kṣetrajña-sākṣitva, and Śama through Ātma-jñāna (गुणसृष्टिः, क्षेत्रज्ञसाक्षित्वं, शमः)
कर्मणा बध्यते जन्तुर्विद्यया तु प्रमुच्यते । तस्मात् कर्म न कुर्वन्ति यतय: पारदर्शिन:,“सकामकर्मसे मनुष्य बन्धनमें पड़ता है और ज्ञानसे मुक्त हो जाता है, अतः दूरदर्शी यति कर्म नहीं करते हैं
karmaṇā badhyate jantur vidyayā tu pramucyate | tasmāt karma na kurvanti yatayaḥ pāradarśinaḥ ||
Bhishma nói: “Hữu tình bị trói buộc bởi hành động, nhưng được giải thoát nhờ tri kiến chân thật. Vì vậy, các bậc ẩn tu có tầm nhìn xa không dấn thân vào hành động—bởi họ hiểu rằng những việc làm do dục vọng thúc đẩy sẽ buộc linh hồn vào ràng buộc, còn tuệ giác dẫn đến giải thoát.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Actions performed with attachment to results create bondage for the embodied being, whereas liberating knowledge (vidyā) leads to release; hence discerning renunciants avoid result-producing action and prioritize insight that ends saṃsāra.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma teaches Yudhiṣṭhira about the contrast between karmic bondage and freedom through knowledge, presenting the renunciant ideal of the far-seeing yati.